Hier treft u de uitslagen van Scholierenverkiezingen voor de Tweede Kamer in de periode 1977-2010. Per partij zijn de uitslagen van de Scholierenverkiezingen afgezet tegen de uitslagen van de echte verkiezingen.

Specificaties van de uitslagen zijn te vinden in de uitslagendatabase op deze site. Neem eens een kijkje: misschien staat uw oude school er wel tussen?

Grofweg zijn de volgende conclusies te trekken:

• De aanhang van het CDA ligt onder scholieren structureel lager dan bij volwassenen.
  

• GroenLinks en de SP zijn structureel populairder onder jongeren dan onder volwassenen, alhoewel dat voor de SP in 2010 niet meer zo was.
  
  
• De PvdA maakte in de loop van de jaren negentig een inhaalslag onder jongeren: tot de eeuwwisseling was de partij minder populair onder jongeren, tussen 2002 en 2006 was de aanhang onder scholieren en volwassenen bijna gelijk. In 2010 is het verschil weer vergelijkbaar met midden jaren negentig.
  

• De VVD en D66 waren tot halverwege de jaren negentig bijzonder populair onder jongeren. Sinds de verkiezingen van 1994 zijn de verschillen tussen jongeren en volwassenen echter een stuk kleiner geworden.

  
  

• Wat verder op rechts zitten partijen die duidelijk populair zijn onder jongeren. Zo scoorde bij de verkiezingen van 2002 nieuwkomer LPF hoog onder scholieren (35 zetels), evenals de PVV bij de verkiezingen in 2006 (16 zetels) en 2010 (30 zetels). Omdat er nog niet voldoende verkiezingsuitslagen van de PVV zijn is hier geen grafiek beschikbaar die meerdere Kamerverkiezingen vergelijkt. Als we de uitslagen bij de Kamerverkiezingen en de Europese verkiezingen naast elkaar leggen, is wel duidelijk dat de partij onder scholieren structureel hoog scoort. Als we daarmee rekening houden, bleken zowel in 2006 als in 2010 de scholieren een betere graadmeter voor de uitslag van die partij dan de opiniepeilingen.
  
  

Andere wetenswaardigheden:

• Winst en verlies van de partijen vertonen bij Scholierenverkiezingen in grote lijnen eenzelfde patroon als bij echte verkiezingen. Wel zijn de verschuivingen bij de Scholierenverkiezingen heftiger: een partij die sterk wint, wint onder scholieren nog sterker. Omgekeerd geldt hetzelfde voor de verliezende partijen.
• Scholieren zijn doorgaans meer gecharmeerd van nieuwe partijen dan echte stemgerechtigden. Vooral de Partij voor de Dieren doet het goed bij jongeren. Stemde in 2003 nog slechts 2,3 procent van de kiesgerechtigden op deze partij, bij de Scholierenverkiezingen voor het Europees parlement behaalde de PvdD liefst 7,4 procent van de stemmen. Als het aan de scholieren lag hadden inmiddels ook de Partij voor de Toekomst (5 zetels), de Nieuwe Communistische Partij Nederland (1 zetel), Lijst Ratelband (1 zetel), Eén NL (1 zetel), Trots op Nederland (1 zetel) en de Piratenpartij (8 zetels) in de Tweede Kamer gezeten. In de reguliere verkiezingen haalden geen van deze partijen de kiesdeler.
• Extreemrechtse partijen als de Centrumdemocraten of de Nederlandse Volksunie scoren bij Scholierenverkiezingen structureel hoger dan bij de echte verkiezingen.

Ontstaan

In 1963 werden, op kleine schaal, in Nederland door de redactie van Keesings Onderwijsbladen voor het eerst Scholierenverkiezingen georganiseerd. In 1967 vond een tweede verkiezing plaats en in 1977 brachten maar liefst 219.000 leerlingen hun stem uit. In 1981 waren dat er 149.000, een jaar later 90.000. In 1986 werd gestemd door 121.000 scholieren. Het tijdstip van de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen in 1989 maakte dat de Scholierenverkiezingen geen doorgang konden vinden. Begin september was te vroeg in het schooljaar om de verkiezingen te kunnen voorbereiden.

Vanaf 1994 worden de verkiezingen niet meer georganiseerd door Keesing, maar door het nieuw opgerichte Instituut voor Publiek en Politiek, IPP (de voorloper van ProDemos), aanvankelijk in samenwerking met de Stichting Krant in de Klas (nu Nieuws in de Klas) en Uitgeverij Malmberg. Iets meer dan 200.000 leerlingen brachten in 1994 hun stem uit. Sinds 1998 zijn Krant in de Klas en Malmberg niet meer bij de organisatie betrokken en is het IPP (nu: ProDemos) de enige organisator. Het aantal uitgebrachte stemmen bedroeg toen ruim 130.000, afkomstig van 410 scholen.

Digitaal stemmen

Terwijl bij echte verkiezingen de stemmachine steeds meer ingeburgerd raakt, werd bij de schaduwverkiezingen tot 1998 gebruik gemaakt van stembus en stembiljet. Door het Instituut voor Publiek en Politiek werd in 1999 twee maal geëxperimenteerd met Scholierenverkiezingen via het nieuwe medium internet. In maart gebeurde dat in Gelderland op initiatief van de provincie. In juni volgde een landelijke proefneming rond de Europese Verkiezingen. Beide proefnemingen zijn succesvol verlopen en hebben ertoe geleid dat de Scholierenverkiezingen inmiddels voor een groot deel via internet worden gehouden. Scholen krijgen daarbij voor elke aangemelde leerling een unieke oproepkaart met inloggevens. Met deze informatie kunnen zij voor de Scholierenverkiezingen inloggen op het digitale stemlokaal en een stem uitbrengen.

Voor en na de moord op Pim Fortuyn

De keuzemogelijkheid tussen papieren biljetten of digitaal stemmen leidde in 2002 tot een bijzondere situatie. Scholen die met papieren stembiljetten meededen, organiseerden de Scholierenverkiezingen in de week vóór de verkiezingen (dit in verband met verwerkingstijd van de stemmen), en dus ook vóór de moord op Pim Fortuyn op 6 mei 2002. Scholen die digitaal hun stem uitbrachten - iets minder dan de helft - deden dat na de moord op Fortuyn, de dag voorafgaand aan de echte verkiezingen. Door deze bizarre situatie zijn er twee series met uitslagen van 2002 met behoorlijke verschillen, waarbij de gemiddelde uitslag als einduitslag is genomen. In verband met de moord op Fortuyn bleef het aantal uitgebrachte stemmen beperkt tot ruim 72.000: veel scholen zagen in deze roerige dagen af van het organiseren van verkiezingen.

bron: Instituut voor Publiek en Politiek en Keesings Onderwijsbladen

Tweede Kamer

De landelijke volksvertegenwoordiging.

zetels

Plaatsen in een parlement.

parlement

Volksvertegenwoordiging.

kiesdeler

Het aantal stemmen dat nodig is voor één zetel.